खंत म्हणजे एखादी गोष्ट मनासारखी झाली नाही, याबद्दलची सल. आपण विचार करत बसतो — “असं झालं असतं तर किती बरं झालं असतं!” पण खंत म्हणजे एका प्रकारचा चकवा आहे. तो फक्त “जर” आणि “तर” याचं भ्रामक वर्तुळ आहे.
उदाहरण द्यायचं तर समजा, तुम्ही एका मोठ्या परीक्षेला बसला आणि थोडक्यात अपयशी ठरलात. मग मनात विचार येतो, “जर थोडं अधिक अभ्यास केला असता तर मी नक्की यशस्वी झालो असतो.” पण प्रत्यक्षात जरी तुम्ही ती परीक्षा पास केली असती, तरी लगेच तेव्हा मन म्हणालं असतं, “थोडी अजून मेहनत घेतली असती तर पहिल्या क्रमांकाने पास झालो असतो.”
खरं तर खंत ही समाधान हरवून टाकणारी एक भावना आहे. ती आपण ज्या गोष्टींवर परिणाम करू शकत नाही त्या गोष्टींमध्ये अडकून पडल्यामुळे निर्माण होते. जीवनातील आनंद नेहमी “जे आहे ते पुरेसं आहे” या भावनेतून येतो, ना की “काय असायला हवं होतं” या विचारातून.
म्हणूनच खंत टाळायची असेल तर आताच्या क्षणात आनंद शोधायला शिकलं पाहिजे. जीवन हे एक प्रवाह आहे, ज्यात प्रत्येक वळण काहीतरी शिकवतं. खंत नाही, तर त्या प्रवासाचा आनंद घेण्याची सवय लागली पाहिजे.
